ne değişti?

aziz gökdemir bu hacimli romanında insanın sinirlerini bozan bir fikre doğru yolculuk etmiş. osmanlının hiç yıkılmadığını, diğer her şeyin aynı olduğunu düşünün. 1967’de iskoç doktorların IX. murad’ı doğurtmasıyla başlayan roman 2004’te bitiyor.

bu arada aya çıkılıyor, renkli tv geliyor, arabalar değişiyor, VIII. murad ölüyor, oğul her zamanki gibi çocuk yaşta tahta çıkıyor, şehzadeleri bir bir boğduruyor, gak dese sokağa çıkma guk dese yere basma yasaklanıyor… nefis bir düzen, bugünküne de çok benziyor üstelik :)

pek çok yan hikayeyle ilerliyor roman, ifa ve eyasu’nunki dışında dündar öğretmen, amerikalılar, cüceler yıllar içinde baş gösteriyorlar. açıkçası roman yıl bazlı ilerlediği için tam derinleşen bir olaya kaptırmışken hop yeni yılda bambaşka bir olaya başlıyoruz ve bu beni bazen neden-sonuç, bazense karakter gelişimi konusunda zorladı. ama çok da önemi var mı? sonda gördük ki kaptırarak okuduğumuz birsürü şey zaten hayal ürünüymüş. güvenilmez anlatıcılar, zaten güvenilmez bir padişah, güvenilmez dış güçler ve bir de kaptan adında her tür pis işi yapan maşa… bir yerden sonra kürt illerinde doğmuş, ailesini devletin katlettiği ve evlat edindiği bebek emirhan padişahın sağ kolu olacak sonrasında da bölgesine vali olup analarını ağlatacak.

3 temmuz madımak, milenyum, 2001 ikiz kuleler, 90’lardaki faili meçhuller türkiye’nin ve dünyanın yaşadığı her şey var aslında, yani devletin adı değişse de yapılanların aynı olması pek de birşeyin değişmediğini gösteriyor. bu arada ermeni meselesinde osmanlı sıklıkla karşımıza geliyor, tc’nin üstüne kurulduğu yalanlar da :) insan acı acı gülümsüyor maalesef distopyada yaşanan hakikatin ta kendisini görünce. ve sonuçta tahta çıkan X-men hayranı X.murad’la da ne değişecek? hiçbir şey.

müthiş bir emek var romanda, @azizgokdemir in ellerine sağlık. ama dediğim gibi eksik bir tat kaldı sanki… ben bir gözüken bir kaybolan karakterlerdense sağlam bağları seviyorum muhafazakar bir okur olarak :)

finalde dışlanmış bir zenci, bir ermeni ve taptığı devletinin canına okuduğu pişman ırkçı idealist öğretmenin bir arada olması… çok anlamlı.